Smart contract (Hợp đồng thông minh là gì)?

0
87

Smart Contract (Hợp đồng thông minh) là gì? Chắc hẳn tất cả chúng ta khi tham gia vào thị trường tiền ảo đều đã nghe tới thuật ngữ “Smart contract”. Hãy để Tincoinviet giúp bạn tìm hiểu về Smart contract và ứng dụng của nó vào thực tế nhé!

Xem thêm: Tiền điện tử Zcoin (XZC) là gì?

Smart Contract (Hợp đồng thông minh) là gì?

Smart Contract (Hợp đồng thông minh) là thuật ngữ mô tả 1 hợp đồng tạo nên và thực hiện bằng máy tính. Chúng có thể tự động thực hiện các điều khoản trong hợp đồng nhờ vào sự hỗ trợ của công nghệ blockchain. Nhờ vậy chúng được lưu trữ trên một cơ sở dữ liệu công khai và không thể thay đổi.

Hợp đồng chỉ được thực thi khi các điều kiện và điều khoản trong hợp đồng được đáp ứng => Không cần tới người trung gian hoặc bất kì bên thứ 3 nào khác => giải quyết vấn đề niềm tin.

Smart contract (Hợp đồng thông minh) để làm gì?

Hãy tưởng tượng rằng bạn cần bán một ngôi nhà. Đó là một quá trình khá phức tạp và nan giải đòi hỏi nhiều giấy tờ, giao tiếp với các công ty và mọi người khác nhau cũng như mức độ rủi ro cao. Đó là lý do tại sao phần lớn người bán nhà quyết định tìm một đại lý bất động sản, người sẽ giúp họ giải quyết tất cả các thủ tục giấy tờ, tiếp thị tài sản và đóng vai trò trung gian khi các cuộc đàm phán bắt đầu, giám sát thỏa thuận cho đến khi nó kết thúc.

Hơn nữa, các cơ quan cung cấp dịch vụ ký quỹ, đặc biệt hữu ích trong các giao dịch như vậy, vì các khoản tiền liên quan thường khá lớn và bạn không thể thực sự tin tưởng hoàn toàn vào người mà bạn sẽ giao dịch. Tuy nhiên, sau khi thỏa thuận thành công, thông thường người bán hoặc người mua (có thể cả 2) sẽ phải chia x% giá bán dưới dạng hoa hồng của họ. Điều này gây ra tổn thất tài chính khá lớn cho người bán hoặc người mua.

Trong những tình huống như thế này khi áp dụng các hợp đồng thông minh chúng ta sẽ thấy nó thực sự có thể có ích và cách mạng hóa hiệu quả toàn bộ ngành công nghiệp, đồng thời làm cho quá trình giao dịch giảm bớt gánh nặng. Có lẽ quan trọng nhất, họ sẽ giải quyết một vấn đề về niềm tin. Hợp đồng thông minh hoạt động theo nguyên tắc ‘Nếu-thì’, điều đó có nghĩa là quyền sở hữu của ngôi nhà sẽ chỉ được chuyển cho người mua khi số tiền đã thỏa thuận được gửi đến hệ thống.

Chúng cũng hoạt động như các dịch vụ ký quỹ, nghĩa là cả tiền và quyền sở hữu sẽ được lưu trữ trong hệ thống và phân phối cho các bên tham gia cùng một lúc. Hơn nữa, giao dịch được chứng kiến ​​và xác minh bởi hàng trăm người, vì vậy việc giao hàng không có vấn đề gì sẽ được đảm bảo. Vì sự tin tưởng giữa các bên không còn là vấn đề, nên không cần có trung gian. Tất cả các chức năng mà một đại lý bất động sản có thể được lập trình trước vào 1 smart contract, đồng thời tiết kiệm 1 số tiền đáng kể cho người bán và người mua.

Và đây chỉ là một ví dụ về việc sử dụng tiềm năng của Smart contract. Họ có khả năng tạo điều kiện trao đổi tiền, tài sản và bất cứ thứ gì có giá trị, đảm bảo sự minh bạch hoàn toàn, tránh các dịch vụ và các khoản phí không đáng có của người trung gian và xóa bỏ câu hỏi về niềm tin giữa các bên. Mã của một Smart contract cụ thể bao gồm tất cả các điều khoản và điều kiện được các bên thỏa thuận và thông tin về chính giao dịch được ghi lại trên và công khai trên Blockchain.

Smart contract (Hợp đồng thông minh) hoạt động như thế nào?

Nói một cách đơn giản, Smart contract hoạt động như máy bán hàng tự động. Bạn chỉ cần bỏ một lượng tiền điện tử cần thiết vào Smart contract sau đó ký quỹ, quyền sở hữu nhà ở, bằng lái xe hoặc bất cứ thứ gì khác vào tài khoản của bạn. Tất cả các quy tắc và hình phạt không chỉ được xác định trước bởi các Smart contract mà còn được thực thi bởi chúng.

Phụ thuộc lẫn nhau

Smart contract (Hợp đồng thông minh) có thể tự hoạt động, nhưng nó cũng có thể được thực hiện cùng 1 lúc với nhiều Smart contract khác. Chúng có thể được thiết lập theo cách mà chúng sẽ phụ thuộc vào nhau. Ví dụ: hoàn thành thành công một Smart contract cụ thể có thể kích hoạt sự bắt đầu của một Smart contract khác, v.v. Về lý thuyết, toàn bộ hệ thống và tổ chức có thể chạy hoàn toàn trên các Smart contract. Ở một mức độ nào đó, điều này đã được triển khai trong các hệ thống tiền điện tử khác nhau, trong đó tất cả các quy tắc được xác định trước và do đó, mỗi Smart contract có thể hoạt động tự chủ và độc lập.

Đối tượng của Smart contract (hợp đồng thông minh)

Về cơ bản, có ba phần không thể thiếu, còn được gọi là đối tượng cho mọi Smart contract. Người đầu tiên là người ký, hai hoặc nhiều bên sử dụng Smart contract , đồng ý hoặc không đồng ý với các điều khoản của thỏa thuận sử dụng digital signatures (chữ ký số).

Đối tượng thứ hai là các đối tượng trong thỏa thuận . Đây chỉ có thể là đối tượng tồn tại trong môi trường của Smart contract. Ngoài ra, các Smart contract phải có quyền truy cập không bị cản trở và truy cập trực tiếp vào đối tượng. Mặc dù các Smart contract đã được lên ý tưởng lần đầu tiên vào năm 1996, nhưng thời điểm đó công nghệ chưa quá phát triển cho nên chưa thể ứng dụng Smart contract vào cuộc sống. Vấn đề này đã được giải quyết một phần sau khi tiền điện tử đầu tiên xuất hiện vào năm 2009.

Cuối cùng, bất kỳ Smart contract nào cũng phải bao gồm các điều khoản cụ thể . Những thuật ngữ đó cần được mô tả đầy đủ về mặt toán học và sử dụng ngôn ngữ lập trình phù hợp với môi trường của Smart contract cụ thể. Điều này bao gồm các yêu cầu dự kiến ​​từ tất cả các bên tham gia cũng như tất cả các quy tắc, phần thưởng và hình phạt liên quan đến các điều khoản trong hợp đồng đã nói.

Môi trường

Để chúng tồn tại và hoạt động đúng cách, Smart contract phải hoạt động trong một môi trường phù hợp cụ thể. Trước hết, môi trường cần hỗ trợ việc sử dụng mật mã khóa công khai (public-key cryptography), cho phép người dùng đăng nhập vào giao dịch bằng cách sử dụng 1 mật mã đặc biệt, duy nhất của họ. Đây là quy tắc mà hầu hết các Blockchain tiền điện tử đang sử dụng.

Thứ hai, họ yêu cầu một cơ sở dữ liệu mở và phi tập trung, nơi mà tất cả các bên trong hợp đồng có thể hoàn toàn tin tưởng và hoàn toàn tự động. Hơn nữa, toàn bộ môi trường phải được phân cấp cho Smart contract có quyền được thực hiện. Blockchain, đặc biệt là Ethereum Blockchain, là môi trường hoàn hảo cho các Smart contract.

Cuối cùng, nguồn dữ liệu số được sử dụng bởi Smart contract phải hoàn toàn đáng tin cậy. Điều này đòi hỏi phải sử dụng chứng chỉ bảo mật SSL gốc, HTTPS và các giao thức kết nối an toàn khác đang được sử dụng rộng rãi và đang được triển khai tự động trên hầu hết các phần mềm hiện đại.

Smart contract (Hợp đồng thông minh) cung cấp cho bạn

Tự chủ – Hợp đồng thông minh sẽ xóa bỏ sự không cần thiết của một bên trung gian, về cơ bản Smart contract sẽ cho phép bạn kiểm soát hoàn toàn thỏa thuận.

Niềm tin – Không ai có thể đánh cắp hoặc hack bất kỳ tài liệu nào của bạn, vì chúng được mã hóa và lưu trữ an toàn trên 1 Blockchain được bảo mật, chia sẻ. Hơn nữa, bạn không cần phải tin tưởng những người bạn đang cùng giao dịch và không cần mong họ tin tưởng bạn, vì hệ thống không thiên vị của Smart contract. Chúng sẽ giúp bạn giải quyết vấn đề về niềm tin.

Tiết kiệm – Công chứng viên, đại lý bất động sản, cố vấn, hỗ trợ và nhiều trung gian khác là không cần thiết nhờ hợp đồng thông minh. Mọi chi phị bạn chi trả chỉ là 1 ít token cho hợp đồng thông minh. Điều này giúp bạn tiết kiệm đáng kể chi phí giao dịch.

An toàn – Nếu được thực hiện đúng, Smart contract cực kỳ khó bị hack. Hơn nữa, Smart contract luôn được bảo vệ bằng các mật mã phức tạp, điều này sẽ giữ cho tài liệu của bạn luôn an toàn.

Hiệu quả – Với các Smart contract, bạn sẽ tiết kiệm được rất nhiều thời gian, thường lãng phí khi xử lý thủ công đống tài liệu giấy, gửi hoặc vận chuyển chúng đến những nơi cụ thể, v.v.

Ai tạo ra và ai sử dụng Smart contract (Hợp đồng thông minh)?

Hợp đồng thông minh được lên ý tưởng lần đầu tiên bởi Nick Szabo, một nhà khoa học máy tính và nhà mật mã học, vào năm 1996. Trong nhiều năm, Szabo đã làm lại khái niệm này và phát hành một số ấn phẩm, trong đó ông mô tả khái niệm thiết lập các hoạt động kinh doanh liên quan đến luật hợp đồng thông qua thiết kế giao thức thương mại điện tử giữa những người lạ trên Internet.

Tuy nhiên, việc triển khai hợp đồng thông minh đã không xảy ra cho đến năm 2009, khi Bitcoin – tiền điện tử đầu tiên xuất hiện cùng với Blockchain của nó, cuối cùng đã cung cấp một môi trường phù hợp cho các hợp đồng thông minh. Thật thú vị, Nick Szabo đã thiết kế một cơ chế cho một loại tiền kỹ thuật số phi tập trung có tên Bit Gold vào năm 1998. Nó chưa bao giờ được triển khai, nhưng nó đã có nhiều tính năng mà Bitcoin tự hào khoảng 10 năm sau.

Ngày nay, hợp đồng thông minh chủ yếu liên quan đến tiền điện tử. Hơn nữa, thật công bằng khi nói rằng người ta không thể tồn tại mà không có người khác, và ngược lại, vì các giao thức tiền điện tử phi tập trung về cơ bản là các Smart contract với khả năng bảo mật và mã hóa phi tập trung. Chúng được sử dụng rộng rãi trong hầu hết các Blockchain tiền điện tử hiện tại và là điểm nổi bật, một trong những tính năng được ca ngợi nhiều nhất của Ethereum.

Ví dụ về ứng dụng của Smart contract (hợp đồng thông minh)

Bảo Hiểm

Ví dụ công ty A sử dụng Smart contract để giải quyết vấn đề bảo hiểm chuyến bay không bị trễ hẹn:

Alex có chuyến bay từ Việt Nam đến Mỹ. Alex gửi 1 số lượng coin trị giá 50$ đến 1 Smart contract đã thỏa thuận với công ty A và cung cấp số chuyến bay của mình. Sau đó công ty A gửi 950$ vào Smart contract. => Có 1000$ trong Smart contract.

Nếu chuyến bay của Alex bay và hạ cánh đúng giờ, Công ty A sẽ nhận 1000$ từ Smart contract còn nếu chuyến bay bị trễ hoặc gặp sự cố thì 1000$ sẽ được chuyển vào tài khoản của Alex.

Điều này sẽ giúp Alex tiết kiệm được 1 khoản lớn chi phí thời gian cũng như tiền bạc. Alex không cần phải lo lắng về việc nếu chuyến bay gặp sự cố Công ty A sẽ không trả tiền cho mình vì tất cả mọi thứ đều tự động và minh bạch nhờ Smart contract.

Y tế

Nghành y tế sẽ ứng dụng Smart Contract vào việc ghi và chuyển dữ liệu 1 cách an toàn.

Ví dụ điển hình của việc ứng dụng Smart contract vào nghành y tế là Encrypgen – 1 ứng dụng sử dụng Smart contract để chuyển dữ liệu bệnh nhân 1 cách an toàn và luôn bảo mật – không cho phép bất kì bên thứ 3 nào truy cập vào. Qua đó các bệnh nhân có thể chủ động kiểm soát các dữ liệu của họ. Nếu bất kì ai hay tổ chức nào muốn sử dụng thông tin dữ liệu của họ họ cần phải xin phép bệnh nhân thậm chí chi trả 1 khoản phí cho việc này.

Chính phủ

Smart contract chạy trên Blockchain sẽ giúp các hệ thống bỏ phiếu trở nên tin cậy và minh bạch hơn rất nhiều.

Ví dụ như FollowMyVote đã dùng Smart contract và công nghệ blockchain chống gian lận phiếu bầu. Khi bất kì ai bỏ phiếu, nó sẽ được ghi nhận lên Blockchain và không thể thay đổi. Sau khi cuộc bỏ phiếu kết thúc Smart contract sẽ tự động thông báo kết quả cho người chiến thắng. Nhờ vào cách này chúng ta có thể thấy các cuộc bỏ phiếu sẽ luôn công bằng.

Quản lý kinh doanh

Việc trả lương cho nhân viên sẽ vô cùng dễ dàng nhờ Smart contract. Giờ đây kế toán thay vì mệt mỏi tính toán bảng lương cho từng nhân viên họ hoàn toàn có thể sử dụng Smart contract để giảm tải khối lượng công việc.

Ví dụ: Kế toán thiết lập 1 Smart contract để trả cho Cindy 500$ tiền lương vào ngày mùng 10 hàng tháng => Khi đến mùng 10 Smart contract sẽ tự động gửi số tiền 500$ tới tài khoản của Cindy. Điều này giúp Cindy không bao giờ cần lo lắng về việc bị nợ lương hoặc không trả lương đúng hạn. Tất cả sẽ được tự động hóa và tiết kiệm cho doanh nghiệp rất nhiều tiền.

Initial Coin Offering (ICO) – Đợt phát hành Coin Đầu tiên

Bạn đang có ý định bắt đầu 1 dự án riêng của mình và bạn đang cần 1 số tiền? Bạn hoàn toàn có thể bắt đầu với Blockchain Ethereum và kêu gọi vốn thông qua ICO

ICO (Đợt phát hành Coin Đầu tiên) là việc bạn kêu gọi vốn từ cộng đồng thông qua cách thức phát hành và bán token. 

Ví dụ: Bạn tạo ra 1 Smart contract và 1 token cho Smart contract đó. Ví dụ Token của bạn là A.

Bạn muốn kêu gọi 10.000.000$ để bắt đầu dự án của mình? Giờ việc bạn cần làm là phát hành ra 10.000.000 token A và bạn để giá trị cho mỗi token A là 1$. Sau đó bạn đưa toàn bộ token A vào Smart Contract.

Bằng cách đó, nếu bạn bán tất cả 10.000.000 token A với giá 1$ bạn sẽ thu về 10.000.000$ đúng như số vốn bạn cần kêu gọi

Trong Smart contract bạn sẽ thiết lập: Nếu 1$ được gửi đến Smart contract thì 1 token A sẽ được gửi đến ví người mua. => Như vậy tất cả những người mua token của bạn sẽ nhận được số lượng token đúng theo thỏa thuận sẵn có trong hợp đồng thông minh.

Vì sao mọi người mua token A của bạn?

2 lý do mà nhiều người muốn đầu tư vào ICO:

  1. Họ nhìn thấy cái họ cần trong việc sử dụng token A vào dự án của bạn
  2. Họ tin tưởng vào tiềm năng của dự án – vào việc token A sẽ tăng giá sau khi họ đầu tư

Nhược điểm – Lời kết

Smart contract là một công nghệ cực kỳ mới mẻ. Mặc dù có rất nhiều lời hứa, nó đã và đang gặp những vấn đề nhất định. Ví dụ, code tạo ra hợp đồng phải hoàn hảo và không có lỗi. Điều này có thể dẫn đến sai lầm và đôi khi, những lỗi như vậy bị khai thác bởi những kẻ lừa đảo. Như trường hợp của vụ hack DAO, tiền được đưa vào 1 Smart contract có lỗi và từ lỗi đó hacker đã tấn công và chiếm đoạt tài sản trong đó.

Hơn nữa, sự mới lạ của công nghệ Blockchain vẫn mang đến rất nhiều câu hỏi. Chính phủ sẽ quyết định điều chỉnh các Smart contract như thế nào? Smart contract sẽ bị đánh thuế như thế nào? Điều gì xảy ra nếu hợp đồng thông minh không thể truy cập vào các điều khoản của thỏa thuận, hoặc bất kỳ điều gì bất ngờ xảy ra với nó? Điều này đã xảy ra khi một hợp đồng truyền thống được thực hiện, nó có thể bị hủy bỏ tại tòa án, nhưng Blockchain làm cho hợp đồng thực hiện bất kể điều gì, theo chính sách ‘Bộ luật là Luật’.

Tuy nhiên, hầu hết các vấn đề này tồn tại hoàn toàn là do các hợp đồng thông minh vẫn còn mới mẻ như một công nghệ và chúng ta hoàn toàn có thể tin tưởng công nghệ chắc chắn sẽ được hoàn thiện theo thời gian. Không còn nghi ngờ gì nữa, hợp đồng thông minh sắp trở thành một phần không thể thiếu trong xã hội của chúng ta.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here